Actief beheer door afschot

De damherten zijn kenmerkend voor de AWD en voor veel bezoekers een extra reden om een bezoek te brengen. De afgelopen jaren is het aantal damherten echter te groot geworden. Dat zorgt voor schade aan andere natuurwaarden (dieren, planten) en voor overlast in het verkeer en de omgeving. Daarom heeft de gemeente Amsterdam na uitgebreid onderzoek en overleg besloten om het aantal damherten door actief beheer te verminderen. Afschot blijkt de best mogelijke oplossing. Op 9 februari 2016 heeft de provincie NH hiervoor een ontheffing afgegeven. Die geeft toestemming voor jaarlijks afschot van november t/m maart. Deze ontheffing geldt ook voor de andere natuurgebieden in de regio waar het aantal damherten te groot wordt. Lees alles over de besluitvorming bij terugblik.

Hoe gaat het actief beheer?

Afgelopen maart 2016 is een paar weken actief beheert, in november zijn de boswachters opnieuw gestart. Het schieten gebeurt t/m eind maart, alleen op werkdagen en niet in de weekenden of op feestdagen. De boswachters gaan zorgvuldig te werk en veiligheid heeft daarbij de allerhoogste prioriteit. Ze zoeken de gebieden op waar geen bezoekers zijn. Je hoeft je dus geen zorgen te maken over je veiligheid in het duin en bent nog steeds welkom tussen zonsopkomst en zonsondergang. In de praktijk zal het schieten meestal beperkt blijven tot 2 á 3 werkdagen per week. Dit zijn geen vaste dagen omdat het afhankelijk is van bijvoorbeeld het aantal bezoekers in het duin en de weersomstandigheden. De boswachters hebben elk een buddy die assisteert en helpt bij de veiligheid van de bezoekers en de verwerking van geschoten dieren. In 2016 zijn er in totaal 738 damherten geschoten.

De geschoten damherten worden ter plaatse in het duin ontweid (ingewanden eruit). Vervolgens gaan ze naar een wildgroothandel in Amsterdam. Zij verwerken het vlees en leveren dit aan horeca (restaurants) in Amsterdam, aan enkele poeliers in Amsterdam en rond het duin, en 20% gaat naar de voedselbank. Eind maart is het actief beheer gestopt, het vlees is sinds half april niet meer verkrijgbaar. 

Waarom actief beheren?

Met actief beheer van het aantal damherten wil de gemeente Amsterdam de overlast in de omgeving beperken, de schade aan de natuur verminderen en het dierenwelzijn verbeteren. Het aantal damherten is de laatste jaren fors toegenomen tot zo'n 3.900 dit voorjaar (telling april 2016). In oktober 2012 is het laatste deel van het hek aan de noord- oost- en zuidkant van het duin geplaatst. Uit monitoring blijkt er een grote afname van de overlast te zijn, maar in Zandvoort en ten zuiden van de AWD wordt nog steeds overlast ervaren. Daarnaast wordt een steeds grotere schade aan de natuur gesignaleerd. Bekijk hier de groei van het aantal damherten (PDF) de afgelopen jaren.

Verhuizen

De Stichting Rewilding Europe heeft onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor het verhuizen van damherten naar Oost-Europa of Noord-Spanje, eind september 2013 is de wethouder hierover geïnformeerd. Tijdens de commissievergadering op 5 september en de raadsvergadering op 11 september was er weinig animo voor het verhuizen. Begin oktober 2013 heeft de wethouder de commissie aangegeven af te zien van het verhuisplan. Op 25 juni 2015 heeft de wethouder opnieuw opdracht gegeven om de mogelijkheden van het vangen en verhuizen van damherten te onderzoeken. Naar aanleiding hiervan was er in de commissie opnieuw geen animo.

Onderzoek biodiversiteit

Onafhankelijke landelijk organisaties zoals Floron, De Vlinderstichting, EIS-Nederland, De Zoogdiervereniging en de Unie van Bosgroepen hebben onderzoek gedaan naar de trends en verspreiding van diverse soortgroepen. Ook is er een artikel verschenen in De Levende Natuur en laat Waternet zelf sinds 2013 (studenten)onderzoek naar graasgedrag uitvoeren. Uit alle resultaten blijkt dat de schade aan flora en fauna door damhertbegrazing steeds meer toeneemt. De onderzoeken zijn te lezen bij Documentatie.

Beheer zwakke/zieke dieren

Damherten die ziek zijn of zo verzwakt dat het aannemelijk is dat ze gaan sterven, worden door de boswachters uit hun lijden verlost. Daartoe is in nauw overleg met een dierenarts een protocol opgesteld. Afgesproken is dit protocol te  hanteren om aan de hand van o.a. dierconditie, weersomstandigheden en beschikbaarheid van voedsel te  bepalen wat de overlevingskansen van het dier zijn, zodat tijdig  kan worden ingegrepen.
Het team boswachters dat deze taak uitvoert is speciaal opgeleid voor deze taak. Ze voldoen aan alle wettelijke eisen en verplichtingen, zoals vergunningen, ontheffingen en verzekeringen. Om hun expertise scherp te houden hebben ze collegiale toetsing achteraf. Ook vindt regelmatig overleg plaats met de collega natuurbeheerders in de regio. Daarnaast vindt minimaal twee keer per jaar afstemming plaats met een dierenarts.
Met behulp van een digitaal registratiesysteem houden we nauwkeurig bij welk dier(kenmerken) op welke plek is geschoten. Om inzicht te krijgen in oorzaken van lijden laten we regelmatig een damhert door een erkend instituut onderzoeken. Lees de actuele stand van zaken in Aantal dode damherten AWD (pdf)