Direct naar content
Stuk duinlandschap met heide en een omringend hekwerk

Exclosure 't Heitje weer vrijgegeven

Nieuwsoverzicht
  • Datum09-11-2026

In 2020 zijn voor natuurbescherming hekken geplaatst rond heel kwetsbare duingebieden. Uit jarenlang onderzoek is gebleken dat 't Heitje nu weer kan worden vrijgegeven.

De exclosures in de AWD zijn een aantal jaren geleden geplaatst om de kwetsbare natuur te beschermen tegen damhertenvraat. Damherten eten onder andere graag frisse kruiden en jonge bladeren, waardoor deze planten niet in bloei komen. Het grote aantal damherten zorgde voor een kaalslag in de duinnatuur. Inmiddels is dat aantal door actief beheer teruggebracht naar een doelstand. Alles over de damherten en het beheer daarvan is te lezen in het Dosier damherten op deze website. 

Vergelijkend exclosure-onderzoek

Binnen en buiten de exclosures is onderzoek gedaan naar de effecten van begrazing. Gekeken is naar de ontwikkeling van de bodem en de flora en fauna. Welke plantensoorten komen terug en kunnen weer bloeien? En welke nectarplanten kunnen weer voedsel leveren aan bijen en dagvlinders? In dit onderzoek werkt Waternet nauw samen met de Universiteit van Amsterdam, Stichting Bargerveen en de Vlinderstichting. De situatie in de AWD is vergeleken met die in de Kennemerduinen, want beheerder PWN heeft daar ook enkele exclosures geplaatst. Het onderzoeksverslag 2020-2024 is te lezen op de projectpagina Karakteristiek duin beschermd.

't Heitje weer vrij voor gevarieerde begrazing

We meten en weten dat een teveel aan damherten zorgt voor kaalslag en dat te weinig of eenzijdige begrazing zorgt voor verruiging en vergrassing. Daarom zetten we koeien en schapen in om gericht duingebieden te begrazen. Dit zorgt voor variatie in begrazing en dat is goed voor de ontwikkeling van duinnatuur.

paarse heidestruik in bloei

Uit het exclosure-onderzoek is ook gebleken dat er bij sommige exclosures geen heel grote verschillen waren binnen en buiten de omheining. Een daarvan is de exclosure bij 't Heitje in het zuidwestelijke puntje van de AWD. Dat is de enige plek waar in de AWD heide groeit. Omdat de vraatdruk door de damherten is verminderd, begon de heide ook buiten deze exclosure weer te groeien. Mede daarom is besloten om het gebied vrij te geven. Koeien, schapen, konijnen en damherten kunnen met hun graaf- en graasgedrag hier samen zorgen voor sterke heide op 't Heitje. En mensen kunnen straks weer tussen de heidestruiken wandelen. Andere exclosures blijven nog afgesloten voor verder onderzoek en monitoring.

 

Lees ook deze nieuwsartikelen